Gedeputeerde enthousiast over getroffen inrichtingsmaatregelen

Op woensdag 31 oktober heeft de Overijsselse gedeputeerde Hester May een bezoek gebracht aan Noordwest Overijssel. Samen met voorzitter Jan van der Weerd en deelnemer William Boeve heeft zij een paneel onthuld met de slogan: ”Collectief Noordwest Overijssel werkt hier aan vernatting voor weidevogels”. De gedeputeerde was enthousiast over de getroffen maatregelen in het kader van ANLb in het Overijsselse landschap en is bijgepraat over actuele onderwerpen zoals het Actieplan Weidevogels en knelpunten rond het beheer van predatoren.

Het werkbezoek werd voortgezet met het bezoeken van een aantal inrichtingsmaatregelen in het veld.

Schouwen en controleren door NVWA

Ook het afgelopen jaar hebben er weer controles plaatsgevonden door zowel schouwmedewerkers van het collectief, als controleurs van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA).

Schouwen

Conform het kwaliteitshandboek van het Collectief Noordwest Overijssel is er afgelopen jaar weer de schouw uitgevoerd door onze schouwmedewerkers. Zij controleren of de maatregelen volgens de regels en eisen zijn uitgevoerd. Onderweg hebben we veel mooie dingen gezien, maar we kwamen ook incidenteel zaken tegen die niet klopten. Waar mogelijk is herstel geboden. De afwijkingen zullen aan de orde komen binnen het bestuur van het collectief. Zij besluiten of hiervoor sancties, in de vorm van korting op de uitbetaling, worden opgelegd.

NVWA

Ook dit jaar heeft de NVWA steekproefsgewijs gecontroleerd op beheerafspraken: Bij weidevogelbeheer gaat het om zaken als de uitgestelde maaidatum en/ of eventuele nesten daadwerkelijk gespaard zijn bij het maaien, etc.. Binnen de ‘Droge Dooradering’ is er gecontroleerd of het landschapselement daadwerkelijk aanwezig is, of er niet beweid wordt in de gesloten periode en of er geen bestrijdingsmiddelen gebruikt zijn. De NVWA mag slechts kort voor de start van hun bezoek contact opnemen met het collectief om te laten weten dat zij in het gebied gaan controleren.

We vragen begrip voor het feit dat we u daardoor ook niet vooraf kunnen informeren. In de meeste gevallen kan de NVWA zich ook niet ter plekke bij u als individuele deelnemer melden. Onze ervaringen zijn tot dusver dat de NVWA weinig overtredingen heeft gesignaleerd. Het gaat dus goed! Mochten er wel overtredingen of onjuistheden zijn gesignaleerd, dan neemt een medewerker van collectief contact met u op om dit te bespreken.

Actieplan voor weide- en akkervogels in Overijssel

Veel agrariërs, agrarische collectieven, natuurbeheerders en vrijwilligers zetten zich in voor boerenlandvogels. Ondanks al hun inspanningen zijn de populaties weide- en akkervogels in Overijssel, net als in de rest van Nederland, afgenomen. Om dit tij te keren is er een Actieplan weide- en akkervogels voor Overijssel opgesteld voor de periode 2018-2021. Het actieplan is afgelopen zomer vastgesteld.

Dit plan is een initiatief van provincie Overijssel in samenwerking met de collectieven Noordwest-Overijssel, Midden-Overijssel en Noordoost Twente. Ook Staatsbosbeheer, Faunabeheereenheid, Natuurmonumenten en de vrijwillige vogelbescherming van Landschap Overijssel hebben een bijdrage geleverd. Alle partijen hebben één gezamenlijk doel, namelijk de afname van de weide- en akkervogelstand een halt toe te roepen. Ondanks dat er lokaal successen zijn geboekt in clusters met agrarisch natuurbeheer en weidevogelreservaten neemt de boerenlandvogelstand in Overijssel nog steeds af. Dit is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan een verdere intensivering van het grondgebruik door landbouw, recreatie en verstedelijking. Daarnaast is de predatiedruk de laatste jaren ook sterk toegenomen, wat impact heeft op het broedsucces.

Van actieplan naar uitvoeringsplan

De komende drie jaar zullen in Overijssel vooral maatregelen genomen worden in het leefgebied ‘open grasland weidevogels’ en begrensde weidevogelreservaten volgens het Natuurbeheerplan. Daarnaast is er in andere delen van de provincie ook aandacht voor akkervogels in een pilot in het leefgebied ‘open akker’. Het Collectief Noordwest Overijssel focust zich vooral op maatregelen, zoals plasdras en kruidenrijk kuikenland. Dit zijn voorbeelden van effectieve maatregelen, die bijdragen aan de instandhouding van weidevogels zoals de kievit, tureluur, grutto en watersnip of zelfs bijdragen aan het vergroten van het aantal broedparen. De komende jaren komt er via verschillende subsidiestromen geld beschikbaar om deze doelen uit dit actieplan verder te realiseren. Nu is het van belang om gezamenlijk het gebied in te gaan en met alle gebiedspartijen en deelnemers aan ANLb tot een concrete uitvoering te komen.

Aandacht voor predatiedruk

Een onderdeel in het actieplan is de predatiedruk. In Noordwest-Overijssel is hier in 2016 en 2017 onderzoek naar gedaan. Hieruit kwam naar voren dat de predatiedruk in de onderzochte gebieden hoog is, waarbij met name de vos een dominante rol speelt. Predatie door zwarte kraai en steenmarter is in mindere mate aangetoond. De resultaten van dit onderzoek zijn begin dit jaar gepubliceerd in het artikel: Resultaten predatieonderzoek schetsen zorgwekkend beeld. Bij de uitvoering van het Actieplan weide- en akkervogels Overijssel zal ook aandacht zijn voor het probleem rondom predatie.

Meer informatie

Download hier Actieplan weide- en akkervogels Overijssel 2018-2021.

Speciale aandacht voor boerenlandvogels in Noordwest Overijssel

Het Collectief Noordwest Overijssel heeft het afgelopen jaar allerlei inrichtingsmaatregelen genomen met als doel een beter leefmilieu te creëren voor boerenlandvogels in Noordwest Overijssel. De maatregelen variëren van het afschuinen van oevers, tot het nemen van maatregelen om de predatiedruk te verminderen.

In het kader van het project ‘’Condities voor soorten op orde’’ zijn diverse maatregelen genomen. Het project was een initiatief van Collectief Noordwest Overijssel en is gesubsidieerd door provincie Overijssel. De aanleiding was het afnemende aantal soorten vogels op het boerenland. De maatregelen zijn zeer divers en variëren van de aanschaf en plaatsing van 9 plasdraspompen, aanleggen van 14 vossenvallen met mobiel alarm tot de aanschaf en plaatsing van bijvoorbeeld nestkasten voor kerk- en steenuilen.

 Uitvoering van maatregelen in het veld

Dit project is nu afgerond en heeft een aantal mooie inrichtingsmaatregelen opgeleverd. Eén van de maatregelen was het plaatsen van plasdraspompen. Deze pompen, die draaien op zonne-energie, zorgen voor vernatting van de percelen. Soms staan de pompen in de buurt van kruidenrijk grasland. Dit is een ideale combinatie, aangezien vernatting en het vergroten van de kruidenrijkdom het perceel extra aantrekkelijker maakt voor weidevogels.

Andere belangrijke maatregelen zijn middelen die de predatiedruk op weidevogels verlagen. Zo zijn er in overleg met verschillende Wildbeheereenheden in het werkgebied van het Collectief veertien vossenvallen aangeschaft en geplaatst. De vallen zijn verspreid over het werkgebied van het Collectief geplaatst, op strategische en door de WBE gekozen locaties. De eerste vossen zijn hiermee reeds gevangen.

Ook zijn er op verschillende plekken nestkasten voor uilen opgehangen. Er zijn nog enkele kerkuilenkasten beschikbaar. Geïnteresseerd? Neem dan contact op met de coördinator in uw gebied.

 

Meld op tijd uitgevoerd landschapsonderhoud

In de komende weken ontvangt een geselecteerd aantal deelnemers een mail met de mededeling om beheer aan landschapselementen in de komende beheerperiode (tot uiterlijk 15 maart 2019) uit te voeren. Als u zelf wensen heeft omtrent beheer en onderhoud kunt u zich melden bij uw coördinator.  

Beheerpakketten met meldingsplicht

De meeste landschapspakketten kennen een meldingsplicht. Het gaat daarbij om de volgende pakketten en werkzaamheden binnen het collectief:

  • – L09 Poel: schonen en/of maaien
  • – L20 Hakhoutbeheer: snoeien, knotten en/of afzetten

Ook wanneer u begin dit jaar in de periode januari tot half maart onderhoud heeft verricht aan landschapselementen waarvoor u een beheercontract ANLb heeft, vragen wij u dat alsnog bij de coördinator te melden. De contactgegevens vindt u hier op de website.

Tijdig melden onderhoud zorgt voor vlotte uitbetaling

Als collectief zorgen wij ervoor dat uw melding tijdig bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) is ingediend. Op tijd melden is niet alleen van belang voor het collectief, maar ook voor u als deelnemer. Geen of te late meldingen werkt vertragend op de uitbetaling door RVO.nl aan het collectief over het uitgevoerde werk in 2018. Ook kan RVO.nl besluiten een lager bedrag aan ons uit te betalen, dat weer van invloed is op onze mogelijkheden u volledig uit te betalen voor het uitgevoerde beheer.

Uitgevoerd onderhoud melden via formulier

Het eenvoudigst is om gebruik te maken van het formulier op de website. Daarin geeft u aan om welke beheereenheid het gaat, welke oppervlakte daarvan is onderhouden en op welke datum de werkzaamheden zijn afgerond. In uw beheercontract kunt u alle specifieke informatie hierover terugvinden. Na uitvoering kunt u het formulier binnen 7 dagen na uitvoering sturen naar de coördinator. De contactgegevens vindt u op onze website.

Beheercontracten 2019

Het Collectief Noordwest Overijssel heeft de gebiedsaanvraag voor beheerjaar 2019 ingediend bij provincie Overijssel. Nog steeds kunnen ‘potentiële’ deelnemers aan agrarisch natuurbeheer zich bij ons melden. Zij kunnen hun wensen kenbaar maken en deze worden dan getoetst aan de beheerstrategie in dit gebied.

Tijdens de voorintekening is vooral binnen Open Grasland (weidevogelbeheer) veel interesse getoond. Met name is er belangstelling voor de realisatie van plas-dras. Dat is een positieve ontwikkeling. Het zwaartepunt ligt bij het werven van nieuw weidevogelbeheer op de meest gunstige plekken voor weidevogels. We richten ons daarbij vooral op meer plas-dras en kruidenrijk grasland. Dit zijn maatregelen die zeer waardevol zijn voor de instandhouding en stimulering van het aantal weidevogels. Het Collectief heeft de gebiedsaanvraag 2019 opgesteld op basis van de voorintekening en de verwachtingen van de coördinatoren in het gebied. Deze is eind juli ingediend bij provincie Overijssel. Hierin staat onder andere een minimaal en maximaal aantal hectares dat we als collectief met onze deelnemers willen beheren en hoe we dat beheer willen uitvoeren.

Aan de slag in het nieuwe jaar

Indien de provincie groen licht geeft en onze gebiedsaanvraag goedkeurt, hopen we nog dit najaar van start te kunnen gaan met het opstellen van de definitieve beheercontracten. Hierover ontvangt iedereen die heeft ingetekend later meer informatie. Het stemt zeer positief dat er in het voorjaar van 2019 weer een groter gebied klaargestoomd wordt voor weidevogels en andere doelen. Heeft u op dit moment nog vragen of wensen voor agrarisch natuurbeheer, neem dan contact op met uw coördinator.

Resultaten predatieonderzoek schetsen zorgwekkend beeld

Het aantal nesten van weidevogels dat succesvol uitkomt is alarmerend laag in delen van West-Overijssel. Dat blijkt uit een uitgebreid predatieonderzoek dat in opdracht van Agrarisch Natuur Collectief Noordwest Overijssel in 2016 en 2017 uitgevoerd is in 3 Overijsselse gebieden. Afhankelijk van het gebied en de weidevogelsoort wordt 44% – 67% van de legsels opgegeten. Collectief Noordwest Overijssel roept provincie en gebiedspartijen op om samen aan de slag te gaan met het terugdringen van de predatie.

Het door Altenburg&Wymenga uitgevoerde onderzoek vond plaats in de gebieden: Staphorsterveld, Tolhuislanden en Lierderbroek. Betrokken weidevogelvrijwilligers hebben binnen het onderzoek het verloop van vele nesten gevolgd en camera’s geplaatst bij 140 nesten. Aan de hand van deze beelden kon het resultaat van het nest en de predator vastgesteld worden.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de vos veruit het grootste aandeel heeft in de predatie van weidevogellegsels. Ongeveer 70% van de gepredeerde nesten wordt door de vos leeggehaald. Naast de vos is lokaal ook predatie door zwarte kraai en steenmarter vastgesteld. Opvallend was het vastleggen van de das als predator van enkele nesten in het Lierderbroek.

Het lage nestsucces als gevolg van de hoge predatiedruk zet de weidevogelpopulaties in West-Overijssel onder druk. Het Collectief Noordwest Overijssel gaat daarom de komende maanden aan de slag met het verbeteren van het leefgebied voor weidevogels. Hierbij wordt ingezet op het realiseren van meer natte graslanden en kruidenrijk grasland en het weghalen van begroeiing en andere schuilplekken voor roofdieren. Het opstellen van een predatiebeheerplan per gebied maakt hier ook nadrukkelijk deel van uit.

Het Collectief Noordwest Overijssel roept gebiedspartijen op om samen te werken in het terugdringen van de predatie. Het eindrapport is dinsdagmiddag 30 januari jl. aangeboden aan de Overijsselse gedeputeerde Hester Maij en hieronder te downloaden.

Predatie en predatoren bij weidevogels Noordwest-Overijssel

Gebiedsaanvraag beheerjaar 2018 ingediend

De afgelopen maanden zijn onze ANV-coördinatoren weer druk in de weer geweest met het voorbereiden van de gebiedsaanvraag voor 2018. Deze gebiedsaanvraag omvat alle hectares die het collectief in 2018 onder beheer denkt te brengen. Eind juli is de gebiedsaanvraag ingediend, wanneer hier deze door de provincie positief wordt beschikt ligt in 2018 ruim 2.500 hectare onder beheer. Het merendeel van de beheercontracten heeft betrekking op weidevogelgrasland, circa 175 hectare heeft betrekking op botanisch hooiland, landschapselementen zoals singels en poelen.