Soort uitgelicht: steenuil

Iedere nieuwsbrief lichten we een soort uit, waar we ons als Collectief met onze leden voor inzetten. Dit kan een weidevogel zijn of een soort van de zogenaamde “droge dooradering”. Deze keer een soort van de “droge dooradering”, die ook veel op en rond erven te vinden is: de steenuil.

De steenuil is het kleinste uiltje dat van nature in Nederland broedt: het formaat zit tussen een merel en een Turkse tortelduif in. De steenuil heeft een kenmerkende roep, die je met name in het donker hoort. Vooral in het voorjaar is de roep veelvuldig hoorbaar: vaak de eerste indicatie dat deze soort aanwezig is. De steenuil heeft een wat gedrongen lichaam met een vrij brede, platte kop en grote, gele ogen. De bovenzijde van deze uil is bruin met witte vlekken, de onderzijde is lichter, maar ook gevlekt.

Steenuilen komen vooral voor in kleinschalige cultuurlandschappen met een afwisseling van bijvoorbeeld houtwallen, heggen, boomgaarden en weilanden. De soort wordt regelmatig op erven aangetroffen, met name op erven met rommelige hoekjes en ruige stukken. Vooral in grootschaligere landbouwgebieden zijn deze erven noodzakelijk voor de overleving. Vaak jagen steenuilen vanaf zitplaatsen, bijvoorbeeld een paaltje, op kleine zoogdieren, vogels, insecten (kevers en nachtvlinders) en andere ongewervelde dieren.

De steenuil broedt in holtes van bomen, vooral oude knotwilgen en oude fruitbomen. Ook broedt de soort in gebouwen, bij voorkeur in een hoek of nis. Daarnaast zijn er speciale, langwerpige steenuilenkasten beschikbaar, waarbij de nieuwste exemplaren voorzien zijn van een soort sluis om te voorkomen dat marterachtigen binnen komen.

Meestal leggen steenuilen drie tot vijf eieren in één legsel per jaar. De eieren komen na ongeveer vier weken uit, waarna het circa anderhalve maand duurt voordat de jongen vliegvlug zijn. Ook wanneer de jongen vliegvlug zijn, zorgen de ouders nog enkele weken voor ze. De jonge steenuilen vertrekken vervolgens, maar vestigen zich meestal binnen 10 kilometer van de plek waar ze uit het ei kwamen. Volwassen steenuilen zijn zeer plaatstrouw en blijven meestal jaarrond in hun territorium.

Wilt u op uw erf wat doen voor de steenuil? Plaats dan een steenuilenkast en zorg voor rommelige en ruige hoekjes. Jonge steenuilen verdrinken regelmatig in drinkbakken voor vee. U kunt dit voorkomen door bijvoorbeeld een loopplank in de drinkbak te maken of door gebruik te maken van een speciaal daarvoor ontwikkelde drinkbak, zie https://www.steenuil.nl/veilige-drinkbak. Wellicht is er in uw buurt een uilenwerkgroep die u kan helpen.